Natuurboerderij verduurzaamt hoofdgebouw met hulp van NEO

"Al met al heeft de verbouwing en verduurzaming van het hoofdgebouw ons best veel energie gekost. Vandaar dat ik heel blij ben dat dit verhaal bijna ten einde is." Aan het woord is Roeland Farjon (71 jaar), één van de vijf bestuursleden van de Stichting Natuurboerderij Dalfsen (Natuurboerderij Lindehoeve in de volksmond). Samen met zijn collega-bestuursleden heeft hij een duidelijk doel voor ogen, zo vertelt hij op een zonnige maandagochtend in juli. "Onze natuurboerderij moet een plek zijn waar natuur, dieren en educatie samenkomen en waar mensen met elkaar in verbinding komen. Ongeacht afkomst, leeftijd, inkomen, gender of geloofsrichting."

Om deze doelstelling te realiseren, zijn er sinds de oprichting van de Stichting Natuurboerderij Dalfsen (1996) en de bouw van het hoofdgebouw (2003) al diverse stappen gezet. Roeland: "Zo is het hoofdgebouw uitgebreid met een werkschuur, een 'bijenkroeg', een speeltuin, een koffiecorner/verkoophuisje, een prachtige bloementuin, moestuinen, een schooltuin en zelfs een zadenbibliotheek. Met als gevolg dat de natuurboerderij jaarlijks zo’n 2.000 bezoekers mag verwelkomen."

Toch was er jarenlang nog een belangrijk aandachtspunt waar het bestuur mee in de maag zat, vertelt Roeland. "Tot voor kort bevond het dierenverblijf zich in het hoofdgebouw, direct naast onze ontmoetingsruimte. Dat was niet alleen onpraktisch, maar ook onwenselijk. Want stel dat er net als jaren geleden een mkz-crisis zou uitbreken. Dan zou de hele boel op slot moeten en voor enige tijd onbruikbaar zijn. Dat wilden we voorkomen door het dierenverblijf te verplaatsen. Deze verplaatsing is in juni 2026 gerealiseerd. Bijkomend voordeel hiervan is dat de vrijgekomen ruimte in het hoofdgebouw door Philadelphia gebruikt kan worden voor de dagbesteding van hun cliënten."

Als het hoofdgebouw dan toch wordt verbouwd, wil het bestuur meteen ook graag een verduurzamingsslag doorvoeren. Er is slechts één probleem, aldus Roeland. "Op het gebied van vastgoedverduurzaming zijn wij een welwillende, maar helaas ook onwetende partij. Daarom besloot ik begin 2024 om in Haarle deel te nemen aan een bijeenkomst van de provincie Overijssel. Het thema was het verduurzamen en toekomstbestendig maken van ontmoetingsplekken, zoals dorpshuizen en ander maatschappelijk vastgoed. Tijdens een workshop kwam het Ontzorgingsprogramma Maatschappelijk Vastgoed ter sprake. Dat was het moment waarop ik dacht: Tsjakka! Daar kunnen we wat mee!"

Het Ontzorgingsprogramma Maatschappelijk Vastgoed ondersteunt maatschappelijke organisaties bij het plannen en uitvoeren van duurzame verbeteringen aan hun vastgoed. Die ondersteuning komt als geroepen voor Roeland en zijn collega-bestuurders. "Tot dat moment hadden wij eigenlijk alleen maar vragen. Want verduurzamen: ja, maar hoe dan? Welke maatregelen kunnen we nemen? Wat kost dat? En welke partij nemen we in de arm? Nadat ik contact had gelegd met Nieuwe Energie Overijssel, kreeg ik bezoek van duurzaamheidscoach Hein Jan Geerdink. Met hem ben ik uitgebreid in gesprek gegaan over onze natuurboerderij, onze doelstelling en onze verduurzamingswensen voor het hoofdgebouw. De duurzaamheidscoach vertelde mij over de verschillende stappen die bij het ontzorgingsprogramma aan bod komen."

Uitgebreid keuzepallet

Het programma begint met een energiescan. Zo krijgt Natuurboerderij Lindehoeve inzicht in het energieverbruik en de energiebesparende maatregelen die getroffen kunnen worden. "In het energierapport dat na de energiescan is opgesteld, staan bovendien per maatregel de verwachte kosten, energiebesparingen én eventuele subsidiemogelijkheden vermeld."
Daar is Roeland heel blij mee. "We kregen als het ware een keuzepallet aan energiebesparende maatregelen aangeboden. Er stond dus niet 'dit moét je doen', maar 'dit kán je doen'. Samen met Hein Jan hebben we vervolgens een plan van aanpak opgesteld om het optimale verduurzamingsresultaat te behalen. Daarbij hebben we de wensen van hoofdgebruiker Philadelphia als uitgangspunt genomen."

Roeland vertelt dat hij en Hein Jan sindsdien zeer regelmatig contact hebben over de voortgang van de verduurzaming. "Ik stuur hem regelmatig een mailtje met prangende vragen, bijvoorbeeld over de offerte van een aannemer. Daarnaast komt Hein Jan ongeveer eens per zes weken langs om even bij te praten en mee te denken over eventuele uitdagingen. Het is heel fijn om te merken dat Hein Jan ons tijdens het realisatietraject op veel vlakken van nuchter en praktisch advies op maat voorziet. Op het gebied van verduurzaming en energiebesparing, maar bijvoorbeeld ook in de wijze waarop we onze vrijwilligers mee kunnen nemen in onze verduurzamingsplannen. Voor ons voelt dat advies als een soort vangnet."

Energie-efficiency

Inmiddels is voor het dierenverblijf nieuwbouw gerealiseerd en is de vrijgekomen en verbouwde ruimte in het hoofdgebouw op diverse manieren verduurzaamd. "Er is bijvoorbeeld vloerverwarming geplaatst, waarmee we een constante temperatuur kunnen realiseren en dus de stookkosten verlagen. De muren van het nieuwe deel zijn beter geïsoleerd. We hebben de lampen in het hele hoofdgebouw vervangen door ledverlichting en bewegingssensoren voor de verlichting geplaatst. En dankzij de nieuwe thermostaat met klokfunctie kunnen we het gebouw veel efficiënter verwarmen."

Voor de kosten van deze verduurzaming kunnen Roeland en zijn collega-bestuurders een aanvraag indienen bij de Geld terug actieVerwijst naar een andere website van de provincie Overijssel. "Als alle energiebesparende maatregelen in het najaar zijn doorgevoerd, bepaalt de provincie in hoeverre wij recht hebben op een subsidie voor de duurzame investeringen. Dit kan maximaal neerkomen op maximaal €2.500 aan subsidie.  Dat is toch een aanzienlijk bedrag. Zoals ik al aangaf, heeft de verbouwing en verduurzaming ons best veel energie gekost. Maar het heeft er ook voor gezorgd dat we binnenkort nog veel meer activiteiten in en rondom het verduurzaamde hoofdgebouw kunnen organiseren. En daar was het ons uiteindelijk om te doen."