Warmte
Warmte is een grote energieverbruiker: bijna 40 procent van ons totale energiegebruik gaat naar het verwarmen van gebouwen en het aandrijven van industriële processen. Op dit moment is aardgas daarvoor nog de belangrijkste bron. Maar ons doel is helder: ook voor warmte willen we uiteindelijk volledig overstappen op duurzame bronnen en afscheid nemen van fossiele energie.
Warmte: de opgave
Voor het vervangen van aardgas als bron voor onze warmtevoorziening zijn er verschillende hernieuwbare alternatieven. Denk aan:
- bodem- en oppervlaktewarmte
- zonnewarmte
- restwarmte van bedrijven
- biogas uit mestvergisters
Met deze bronnen kunnen we warmte opwekken om woningen en bedrijven duurzaam te verwarmen. Vaak is hiervoor een warmtenet nodig om de warmte naar de gebruikers te brengen.
Alle gemeenten werken momenteel aan hun warmteprogramma, de opvolger van de Transitievisie Warmte. Daarin onderzoeken zij of en waar een warmtenet de beste oplossing is voor het afbouwen van het gebruik van aardgas. Volgens de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitieVerwijst naar een andere website (Wgiw) moeten deze programma’s uiterlijk 31 december 2027 gereed zijn. In de vorige Transitievisie Warmte hadden bijna alle Overijsselse gemeenten één of meer warmtenetten als voorkeursoptie. Ook in de Overijsselse Energievisie is het doel helder: in 2050 moet één op de vier huishoudens aangesloten zijn op een warmtenet.
De regierol van gemeenten
Gemeenten hebben een centrale rol gekregen in de warmtetransitie. Hun taken omvatten onder andere:
- Het opstellen van een warmteprogramma met alternatieven voor aardgas.
- Het vaststellen van een warmtekavel.
- Het aanwijzen van een warmtebedrijf.
Daarnaast biedt de Wgiw extra instrumenten om de transitie te versnellen, zoals de aanwijsbevoegdheid. Hiermee kan een gemeente besluiten om de aardgasinfrastructuur in een wijk af te bouwen.
Ondersteuning voor gemeenten
Wij ondersteunen gemeenten met kennis over de nieuwe warmtewetgeving, het stimuleren van kleinschalige warmteoplossingen, het realiseren van hernieuwbare warmtebronnen en het onderzoeken van mogelijkheden voor warmteopslag.
Richting 2027 helpt Nieuwe Energie Overijssel de gemeenten in dat proces. Dat doen wij bijvoorbeeld door inhoudelijke informatie te leveren, te zorgen voor kennisuitwisseling of bij het helpen uitvoeren van haalbaarheidsonderzoeken.
Warmtebedrijven
Daarnaast stelt de Wet collectieve warmteVerwijst naar een andere website dat warmtenetten in de toekomst worden ontwikkeld door warmtebedrijven, waarin een publieke partij de meerderheid heeft.
We werken samen met de provincie Drenthe, Energiebeheer Nederland, Enexis/Enpuls, Cogas en Rendo/N-Tra aan het Warmtebedrijf Drenthe Overijssel. Dit bedrijf helpt gemeenten en lokale warmtebedrijven bij het ontwikkelen van warmtenetten. Zo hoeft niet elke gemeente een eigen warmtebedrijf op te zetten. Ook maakt het de warmtetransitie betaalbaarder en efficiënter.
In de regio’s West-Overijssel en Twente werken we samen aan regionale vraagstukken in de werkgroepen warmte. Hierbij werken we samen aan onderwerpen zoals: warmtebronnen, uitvoeringskracht en isolatie.
Wat kunnen gemeenten doen?
- Werk aan een robuust warmteprogramma: zorg dat dit op tijd klaar is (uiterlijk 31 december 2027) en dat het aansluit bij de energievisie. Zet hierbij in op warmte als belangrijke bron in de energiemix.
- Onderzoek lokale warmtebronnen: breng in kaart welke duurzame warmtebronnen beschikbaar zijn in jouw gemeente, zoals: bodemwarmte, restwarmte of zonnewarmte.
- Verken de mogelijkheden voor warmtenetten: analyseer welke wijken geschikt zijn voor een warmtenet en start met haalbaarheidsonderzoeken. Gebruik hiervoor beschikbare handreikingen en tools en faciliteer als gemeente(n) initiatieven voor collectieve oplossingen. Meer informatie op de website van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW)Verwijst naar een andere website.
- Maak gebruik van beschikbare instrumenten en subsidies.
- Werk samen met regionale partners: sluit aan bij regionale werkgroepen warmte en benut kennisdeling en gezamenlijke uitvoeringskracht.
- Bereid je voor op de nieuwe rol van warmtebedrijven.
Inspiratie
Interessante artikelen:
- Praktijkvoorbeeld: Regionaal warmtenet TwenteVerwijst naar een andere website
- Handreiking om gemeenten te ondersteunenVerwijst naar een andere website bij de ontwikkeling van kleine warmtenetten.
- In de wijk Zandweerd in Deventer wordt restwarmte gebruikt van de rioolwaterzuiveringsinstallatie om woningen te verwarmen. Bekijk hieronder de video:
Relevante subsidies
WIS: Vraag de Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS)Verwijst naar een andere website aan om te investeren in een energie-efficiënt warmtenet, om bestaande woningen en gebouwen van het aardgas te halen.
Gebruik de ISDE-subsidieVerwijst naar een andere website om je woning te verduurzamen. Vraag geld terug nadat een warmtepomp of zonneboiler is geïnstalleerd. Of nadat je woning is geïsoleerd of aangesloten op een warmtenet.
Om bestaande (huur)woning(en) aan te sluiten op een warmtenet, kunnen verhuurders (of de Vereniging van Eigenaren) gebruikmaken van de Stimuleringsregeling aardgasvrije huurwoningenVerwijst naar een andere website.
De SDE++ geeft subsidie aan bedrijven en non-profitorganisatiesVerwijst naar een andere website die grootschalig hernieuwbare energie opwekken of de CO2-uitstoot verminderen.
Contact
Wil je meer informatie over dit thema of heb je vragen? Neem dan contact op met Liam Hartman.