Sportbedrijf Deventer verlaagt energieverbruik fors met hulp van supportteam

"Ik heb de cijfers er nog even bij gepakt. In 2022 verbruikten het zwembad en de sporthallen samen 431.000 kuub gas. Na het onderzoek van Supportteam Energie-innovatie is dat gedaald naar 361.000 kuub. Als je ervan uitgaat dat we per kuub gas een euro betalen, hebben we toen al direct 60.000 euro bespaard, puur door eerst het 'laaghangende fruit' te plukken. Maar de échte energiebesparing zal vanaf 2027 plaatsvinden. Dan nemen we tijdens de renovatie van het zwembad een nieuw klimaatbeheerssysteem in gebruik."

Aan het woord is Tonnie Horstman, adviseur Beheer & Onderhoud bij Sportbedrijf Deventer. Deze organisatie exploiteert het Sport- en Belevingscentrum De Scheg, waar de schaatsbaan en het zwembad onderdeel van uitmaken. Maar daarnaast ook het Borgelerbad en enkele sporthallen, gymnastieklokalen en een wieler- en skeelerbaan in de gemeente Deventer. "Voor de meeste locaties geldt dat de energiekosten een grote hap uit het beschikbare budget nemen. Voor zwembad de Scheg gingen we er vanuit dat we voor zover mogelijk energiezuinig bezig waren. Het personeel en de gebruikers waren ook tevreden over het binnenklimaat. Tot dat moment dachten we niet echt na over de impact van beheer, onderhoud, waterverdamping en de ventilatie."

De verandering begint als zwembad De Scheg de hulp inroept van het Supportteam Energie-innovatie. Tonnie: "Na de inval van Rusland in Oekraïne wilden we door de hoge energielasten in 2022 onderzoeken hoe we ons energieverbruik kunnen verminderen. Helaas beschikten wij zelf niet over de noodzakelijke kennis. Gelukkig kwamen we via een collega bij het zwembad in contact met het Supportteam Energie-innovatie van Nieuwe Energie Overijssel."

Hans Scholten en Jaap de Boer zijn de adviseurs van dit team. Hoewel zij experts zijn op het gebied van duurzame energie en slimme oplossingen, was dit project nog een aardige uitdaging, typeert Hans. "Kort gezegd is een zwembad een heel complex gebouw als het gaat om de energiehuishouding. Aan de ene kant wil je zorgen voor een aangename watertemperatuur en een comfortabel binnenklimaat. Maar aan de andere kant heb je ook te maken met waterverdamping, condensatie en een hoge luchtvochtigheid. Omdat dit onderzoek over maatschappelijk vastgoed ging, kregen we van de provincie de tijd en ruimte om wat dieper in de materie te duiken."

De uitkomsten van het onderzoek

De uitkomsten van het onderzoek drukken Tonnie en zijn collega’s met de spreekwoordelijke neus op de feiten. Adviseur Jaap de Boer legt uit: "Wij hebben geleerd dat de meeste warmte verloren gaat door verdamping van zwembadwater. Die verdamping kost veel energie om het zwembadwater weer op te warmen. Waterverdamping zorgt daarnaast voor een hoge luchtvochtigheid, waardoor er geventileerd moet worden. Dan wordt warme, vochtige binnenlucht afgevoerd en koude, droge buitenlucht aangevoerd. Het kost dus ook weer energie om de aangevoerde buitenlucht op te warmen. In eerste instantie is het voor het zwembad daarom zaak om de luchttemperatuur en de luchtvochtigheid relatief hoog te houden. Hierdoor verdampt er minder water, waardoor het zwembadwater minder hoeft te worden opgewarmd en er minder moet worden geventileerd."

Laaghangend fruit

Vandaar dat zwembad De Scheg naar aanleiding van het onderzoeksrapport actief stappen heeft gezet op het onderdeel Beheer en Onderhoud. "Zo hebben we de kloktijden van het ventilatiesysteem aangepast, zodat de ventilatoren in de ochtend zo laat mogelijk aangaan en aan het eind van de dag zo vroeg mogelijk uit", aldus Tonnie. "Hierdoor loopt de luchtvochtigheid ’s nachts mooi op en neemt de waterverdamping af, zodat we minder moeten ventileren. Ook hebben we de minimale ventilatie bij geen of een lage bezetting van het zwembad verlaagd. Daarnaast besteden we extra aandacht aan het onderhoud, zodat het ventilatiesysteem schoon blijft en optimaal presteert. Deze maatregelen noemen we het zogeheten 'laaghangende fruit'. Die hebben toch al direct een aanzienlijke energiebesparing opgeleverd."

De grootste energiebesparing volgt in 2027, wanneer De Scheg tijdens de renovatie een nieuw klimaatbeheerssysteem plaatst. "Dit systeem zorgt ervoor dat de voelbare warmte en de latente warmte in de ventilatielucht door het gebruik van een kruisstroomwisselaar en een warmtepomp wordt teruggewonnen", aldus Hans. "Het is een nogal technisch verhaal, maar het komt erop neer dat zwembad De Scheg dankzij het nieuwe klimaatbeheersingssysteem vanaf 2027 jaarlijks een energiebesparing van misschien nog wel 30% kan realiseren."

Waardevolle inzichten voor de hele provincie

Het mag duidelijk zijn dat Tonnie meer dan tevreden is over de wijze waarop Supportteam Energie-innovatie heeft bijgedragen aan een efficiëntere energiehuishouding. "We passen de inzichten rondom klimaatbeheersing nu ook al toe in onze sporthallen en gymnastieklokalen."
Jaap de Boer benadrukt dat de inzichten ook zeer waardevol zijn voor andere sectoren. "In eerste instantie denk aan andere zwembaden, maar in feite zijn de resultaten interessant voor alle bedrijven die in hun productieproces te maken hebben met verdamping. Denk bijvoorbeeld aan ondernemingen in de chemicaliën- en tapijtindustrie." Hans vult aan: "Daarom hebben we de resultaten uit ons onderzoek al gepresenteerd aan gemeenten en omgevingsdiensten in de provincie Overijssel en aan Rijkswaterstaat. Het is mooi om te zien dat steeds meer partijen het belang inzien van een optimale klimaatbeheersing."

Meer weten?

Ben je geïnspireerd door het verhaal van dit bedrijf of ben je benieuwd of wij jou ook kunnen helpen? Ga dan naar onze pagina voor bedrijven of neem contact met ons op.